Zannetmek Yanılgısı


Meraklı ol, yargılayıcı değil. – Walt Whitman

Her yaşın ayrı bir güzelliği var biliyorum ama belki de yaşanmışlıklarımın etkisiyle midir bilinmez, otuz yaşın çok ayrı bir yeri olacak bende biliyorum. Kendi içimde parça parça uzlaşmamı yaşarken, her geçen gün bakmak ve analiz etmek arasındaki farkı daha iyi kavrıyor ve bir takım şeylere ona göre çeki düzen verir oluyorum.

Belki şanslı olanlar bahsettiğim bakmak – analiz etmek ve bir davranışa çevirme durumunu çok erken yaşta kavradılar; bu tarz insanları çok soru sormasından tanırsınız. Hemen hükme varmadıkları için durumu netleştirmek için bir açıklamaya ihtiyaç duyarlar. En iyisini bu tarz insanlar yaparlar çünkü herşeyden önce gördüklerine inanırlar. Bir davranış bilimci edasıyla yanılgılar silsilesine düşmezler.

Fark ettim ki, çoğu zaman, özellikle yeni tanımaya başladığımız insanlara karşı toplumca çok basit ama bir o kadar dipsiz bir kuyu gibi insanı hapseden bir davranışa tutuluyoruz: Zannetmek. Sanki hepimiz birer psikologuz ya da daha da abartayım, alnımızda görünmeyen bir üçüncü göz varmışçasına karşımızdaki insanın davranışları ya da söyledikleri hakkında zihin okurmuşçasına anında bir sonuca varıyor, mutlak doğrumuz olarak da addediyoruz. Karşımızdaki insana soru yöneltip bir güven inşa etmek yerine de kendi içimizde bir kenara yazıp daha sonra da bambaşka bir şey ortaya çıkınca kendi iç çatışmamızı yaşıyoruz.

Zannetmenin ve kendi yargılarına insanın yanılmazlık derecesinde olma durumunun da tamamen yabancı korkusuyla ilintili bir güvensizlikten kaynaklandığına inanırken, bir çok farklı olasılığa da bizleri haddinden fazla kapadığını düşünüyorum. Hepimiz aynı topraklarda yaşıyoruz ama görüştüğümüz insan profili üç aşağı beş yukarı kendimizinkine benzer; arkadaşlarımızın arkadaşlarıyla çevremizi genişletip, izdivaç için bile böyle tanışma yolları tercih ediyoruz çoğu zaman. Tıpkı Jim Carrey’nin Truman Show filmindeki gibi bir hayat sürüyoruz. Risk yok, acı yok ama sürpriz de yok fark ettiniz mi bu denklemde? Hele okullar bittikten sonra iş ortamı da olmasa hayatımıza yeni insan katacak bir platformumuz yok gibi bir şey. Sizi en iyi tanıyan insanlara bir bakın, göreceksiniz ki çoğu geçmişte alınılmaktan çekinilmemiş risklerle meydana gelmiş türden ilişkiler. O zamanlar risk diye katı bir penceremiz yok da ondan…

Büyüdükçe kendi yargılarımıza haddinden fazla güvenmeye başlayıp, temkinli ve maskeli bir tutumla yaklaşır oluyoruz; dahası en ufak bir farklılıkta o olasılığa kendimizi anında kapıyoruz çünkü Zannediyoruz. Sorgusuz, sualsiz, yüzleşmesiz direk kesip atıyoruz ama bir şey diyeyim mi aslında harcıyoruz. Hem karşımızdaki insanı, hem de kendi potansiyelimizi harcıyoruz. Unutuyoruz, en çok eylemlere güvenirken farklı motiflerin aynı türden eylemleri doğurabileceği ihtimalini unutuyoruz. Aslında ıskalıyoruz, hayatı ve güzelliklerini, insan zenginliğinin en büyük hazinelerden biri olduğu gerçeğini ıskalıyoruz.

Hep savundum, sonuna kadar da savunacağım, çocuk tazeliğiyle ve penceresiyle bakmak lazım hayata. Dolu dolu, manevi zenginliklerle dolu, keşifsel bir hayat için illa zengin olup dünya turu atmak gerektiğine de inanmıyorum çünkü özünde her insan keşfedilmeyi bekleyen bir gezegen gibi. Her insanı özel ve tanımaya, en azından belki de bir şans vermeye değer yaklaşmalı oyun alanındaki çocuklar gibi. Bir insana şans verdiğiniz, dünyanıza aldığınız ve bu süreçte meraklı olduğunuz kadar renkli ve keyifli zaman geçirirsiniz. Çoğu zaman düşmanı dışarıda arıyoruz ama o aslında yabancı korkusu ve zannetmek olarak yetişkin ruhlarımızda yaşıyor. Bu ikisi bakmak değil halbuki, analiz etmek; bakmak sevgi ve güvenle olur, tıpkı çocukların yaptığı gibi.

Zannetmek Yanılgısı” üzerine bir yorum

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s